فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩١٦ - حكمت و عنايت

شرح فارسى:

توضيح‌

سلب فاعل بالقسر و دليل آن‌

از اقسام گ ذشته فاعل مى‌توان درباره فاعل بالقسر چ نين اظهار نمود:

اين فرد از فواعل در خارج نه بطور دائم تحقّق دارد و نه بنحو اكثر بلكه شاذّا

و نادرا اتّفاق مى‌افتد كه فاعلى اين چ نين باشد و دليل اين مدّعا را مرحوم مصنّف‌

اينطور بيان مى‌فرمايد:

بلاشبهه حضرت حقّ جلّت عظمته حكم على الاطلاق بوده و تمام افعالش‌

ناشى از حكمت است و مقتضاى حكمت و عنايت حضرتش اين است كه هر

مخلوقى و ممكنى كه قطعا از روى حكمتش موجود شده بهدف و غايتى كه بر آن‌

مترتّب است نائل شود زيرا در غير اين صورت حكمت و عنايت بى‌اثر مانده و لازم‌

مى‌آيد كه اين دو را از افعال حضرتش سلب كنيم و آن امرى است مستحيل و

غير ممكن.

حكمت و عنايت‌

براى حكمت هفت معنا نقل شده:

١- علم بحقائق اشياء بقدر توانائى كه در بشر هست.

٢- حركت نفس بطرف كمال علمى و عملى.

٣- علم بطرق معرفت حقتعالى.

٤- علم باسباب و علل تكميل قواى انسانى.

٥- از نظر عمل تشبّه بخالق تعالى پ يدا نمودن چ نان چ ه حديث شريف قدسى‌

« عبدى اطعنى اجعلك مثلى، انا اقول كن فيكون انت تقول كن فيكون» اشاره بهمين قسم‌

است.

٦- حكمت عبارتست از علم به اسباب و علل قصوى.

٧- حكمت عبارتست از مبدل شدن انسان مادّى بعالم عقلى.

عنايت: اهل دانش در تعريف آن گ فته‌اند: